Lutospawanie W istocie swej lutospawanie

Lutospawanie W istocie swej lutospawanie jest lutowaniem twardym, gdyż w tym procesie metal rodzimy nie ulega topieniu, a jako lutu, używa się mosiądzu o składzie: 56-59% Cu, 37-40% Zn, 1-1,5% Sn, ok. 0,5% Mn. Złącza lutospawane nie mają kształtów połączeń lutowanych, lecz kształty typowych spoin na V lub na X – z tą różnicą, że me- tallutospawany nie jest stapiany z metalem rodzimym. – Lutospawanie stosuje się szeroko do naprawy pękniętych czę- ści żeliwnych zamiast spawania, gdyż wobec znacznie niższej tem- peratury procesu lutospawania (750-850°C) podgrzewanie cał- -kowite staje się zbyteczne. Ponieważ metal w lutospoinie jest wytrzymalszy niż żeliwo i bardzo ciągliwy, połączenie lutospawa- ne przenosi swobodnie odkształcenia, powstające wskutek skur- czu podczas chłodzenia, wyrównując naprężenia wewnętrzne swo- ją ciągliwością. Jeżeli lut ma mieć barwę żeliwa, to stosujemy drut o zawarto- ści 45% Cu, 35% Zn, 20% Ni. Lutospawanie stosuje się również do twardych gatunków stali, do żeliwa ciągliwego, stopów miedzi, pp. brązów (pomniki, dzwo- ny kościelne), stalowych blach cynkowanych, lub cynowanych i w innych przypadkach gdy spawanie jest utrudnione z powodu konieczności stosowania zbyt wysokich temperatur, niskiej spa- walności metalu lub jego kruchości oraz skłonności do pękania wskutek naprężeń wewnętrznych i zmian strukturalnych. Przy lutospawaniu stali stosuje się palnik o wydajności 60 l acet. na godz na 1 mm grubości; do lutospawania odlewów żeliw- nych dobiera się palnik o wydajności 30 l acet.godz na 1 mm grubości metalu; pęknięcie wycina się na V lub na X szlifierką, jeżeli grubość jest niewielka, a ścinakiem pneumatycz- nym w metału o większej grubości. Ukosowanie na X jest bardziej ekonomiczne w porównaniu z ukosowaniem na V pod względem zużycia czasu i materiału. Powierzchnia wycięcia żeliwa jest powleczona grafitem, który utrudnia łączenie się spoiwa z metalem rodzimym: dlatego trzeba grafit bezwarunkowo usunąć. Najlepiej zastosować piaskowanie; gdy jednak nie ma odpowiedniego urządzenia, wówczas palnikiem wypala się grafit na powierzchni rowka lub usuwa się go twardą szczotką stalową. Po oczyszczeniu powierzchni rowka ogrzewa się metal do tem- peratury wiśniowego żaru (750-800°C); ścianki rowka na dłu- gości 40-60 mm posypuje się topnikiem i topiąc drut pokrywa się powierzchnię metalu cienką warstwą spoiwa. Czynność tę na- zywamy „pobielaniem”. Jeżeli temperatura jest odpowiednia, krople ciekłego metalu rozlewają się szeroko, tworząc cienką warstwę o grubości poniżej 1 mm. „Pobieloną” część rowka wy- pełnia się spoiwem topiąc szybko drut. Rozgrzany koniec drutu macza się w puszce z topnikiem; proszek oblepia koniec drutu i w ten sposób jest wprowadzony do jeziorka metalu. Skład topnika jest następujący: 70% boraksu (Na2B407), 20% soli kuchennej (NaCI), 10% kwasu borowego (H3B03). . Przy „pobielaniu” stosuje się płomień normalny, a przy wy- pełnianiu rowka metalem – płomień z nadmiarem tlenu, jak przy spawaniu mosiądzu. Lutospawanie przeprowadza się odcinkami o długości 40-60 mm. [patrz też: , , ]